Je hemd is nog helemaal heel, maar op de rug, onder de armen en langs de zijnaden zit een laag ruwe bolletjes. Pilling maakt een hemd niet kapot, wel oud. Het goede nieuws is dat je grotendeels zelf bepaalt hoe snel het optreedt: stofkeuze en wasgewoontes samen verklaren het meeste.
Hoe pluisbolletjes ontstaan
Een gebreide stof bestaat uit garens die uit talloze korte vezeltjes zijn gesponnen. Door wrijving werken die uiteinden zich naar buiten en vormen aan het oppervlak een waas van losse haartjes. Blijft de wrijving doorgaan, dan draaien die haartjes in elkaar tot een klein, hard bolletje: de pill.
Of dat bolletje blijft zitten, hangt af van de vezel. Bij zuiver katoen breken de zwakke vezeltjes vanzelf af en verdwijnt de pill weer. Zit er polyester of elastaan in het garen, dan houdt die sterke draad het bolletje vast als aan een touwtje — precies daarom pillen mengsels zoals katoen-polyester het zichtbaarst. Ook korte vezelsoorten geven meer pilling dan lange: langvezelig katoen heeft simpelweg minder uiteinden per centimeter garen.
De plaatsen zeggen de rest. Onder een rugzakband, in de oksel, langs een broeksband: overal waar textiel over textiel schuift ontstaan de eerste bolletjes. Een hemd dat strak zit schuurt minder tegen je bovenkleding dan een ruim exemplaar dat de hele dag heen en weer beweegt.
Welke stoffen het minst pillen
| Stof | Pillinggevoelig | Waarom |
|---|---|---|
| Gekamd langvezelig katoen | Laag | Weinig losse uiteinden in het garen |
| Interlock katoen | Laag tot gemiddeld | Dicht breisel houdt vezels op hun plek |
| Modal en lyocell | Laag | Gladde, doorlopende vezel |
| Katoen met polyester | Hoog | Sterke vezel laat het bolletje niet los |
| Merinowol | Gemiddeld | Pilt eerst, stabiliseert daarna meestal |
| Dun jersey van goedkoop katoen | Hoog | Los gebreid en kortvezelig |
Wie hier vooraf op let, hoeft achteraf minder te repareren. In de praktijk komt dat neer op een katoenen hemd van behoorlijke kwaliteit, een modal hemd of een lyocell variant. Kijk ook naar het gewicht: stof rond 160 gram per vierkante meter of zwaarder houdt zich beter dan de flinterdunne varianten in de goedkoopste multipacks.
Wassen en drogen zonder schade
- Keer elk hemd om voordat het de trommel in gaat. De wrijving landt dan op de binnenzijde, die niemand ziet.
- Gebruik een wasnetje voor dunne, naadloze en gemengde hemden, zodat ze niet om ritsen en klittenband draaien.
- Was ondergoed apart van jeans, handdoeken en badstof. Ruwe stof werkt als schuurpapier op fijn breisel.
- Sla de wasverzachter over. Die maakt de vezels glad en soepel, waardoor losse uiteinden makkelijker uit het breisel glijden en zich sneller tot bolletjes draaien.
- Centrifugeer matig en sla de droger over. Tuimelen is uren wrijving achter elkaar; de gids over onderhemden drogen gaat daar verder op in.
- Doe de trommel niet te vol. Kleding die geen ruimte heeft, schuurt tegen zichzelf.
De temperatuur en het juiste wasmiddel per materiaal vind je in de wasgids.
Bolletjes die er al zitten
Een pillingtrimmer, ook wel ontpluizer, is hier het aangewezen gereedschap. Het apparaat scheert de bolletjes af zonder aan het breisel te trekken, kost ± €10–20 en maakt een hemd in twee minuten weer glad. Span de stof daarbij vlak over je hand of een tafel en werk in rustige banen; op een gerimpeld hemd hap je zo een gaatje.
Wat je beter niet doet: bolletjes eraf trekken of met een schaar wegknippen. Je trekt dan een lus uit het breisel, en dat is een echte beschadiging in plaats van een cosmetisch probleem. Voor merinowol gebruik je liever een fijne wolkam, die zachter is voor de vezel dan een draaiend mesje. Zit een hemd na een trimbeurt binnen twee weken weer vol, dan is de stof op — vervangen is dan verstandiger dan blijven onderhouden.
Twijfel je tussen twee hemden? Wrijf in de winkel je duim tien keer stevig over de stof. Komt er meteen een pluizige waas omhoog, dan zie je binnen een paar wasbeurten bolletjes.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Is pilling een teken van slechte kwaliteit?
Niet automatisch. Zelfs goede merinowol pilt in het begin. Wel is snelle, blijvende pilling na een paar wasbeurten een duidelijk signaal dat er kortvezelig garen of een gemengde stof is gebruikt.
Komen de bolletjes terug nadat ik ze heb weggehaald?
Vaak wel, maar minder. Bij de eerste trimbeurt haal je de losse vezellaag weg die tijdens het inloopproces naar buiten kwam. Daarna gaat het meestal langzamer, mits je de stof niet blijft blootstellen aan droger en verzachter.
Helpt het om hemden op een lagere temperatuur te wassen?
Indirect. Koeler wassen betekent minder beweging van de vezels en minder krimpstress, wat pilling wat afremt. De grootste winst zit echter in het omkeren van het hemd, een wasnetje en het weglaten van de droger.