Skiën kent een ritme dat je bij weinig andere activiteiten tegenkomt. Een afdaling van vier minuten waarin je warm wordt, gevolgd door een kwartier stilzitten in een stoeltjeslift met wind erbij. Je baselayer moet dus twee dingen tegelijk kunnen: het zweet van de inspanning kwijtraken en tijdens het stilzitten geen koude natte laag vormen. Alles wat je verder over materialen wilt weten staat bij sport onderhemd; hier gaat het over de wintersport-specifieke keuzes.
Aansluitend, anders werkt het niet
Een baselayer verplaatst alleen vocht op de plekken waar de stof de huid raakt. Zit het hemd los, dan blijft er een laagje lucht tussen huid en stof staan en gebeurt er weinig. Voor de wintersport betekent dat: kies je normale maat in een model dat als "fitted" of "aansluitend" wordt verkocht, niet je gebruikelijke ruime hemd. Het moet strak aanvoelen zonder in te snijden onder de oksel. Ben je tussen twee maten in, raadpleeg dan de maattabel in plaats van te gokken.
Even belangrijk is dat er nauwelijks extra volume in zit. Onder een skibroek en skijas is elke overtollige centimeter stof er één te veel: bulkende plooien in de taille voel je de hele dag onder de heupriem van je broek.
| Omstandigheden | Gewicht baselayer | Waarom |
|---|---|---|
| Voorjaarszon, boven 0 °C | Licht, ± 150 g/m² | Je zweet meer dan je afkoelt |
| Gemiddelde skidag, −5 °C | Midden, ± 200 g/m² | Balans tussen liftpauzes en afdalingen |
| Streng vriesweer, veel liften | Zwaar of geruwde binnenzijde | Meer stilstand dan inspanning |
| Toerskiën omhoog | Licht, ook bij vorst | Constante inspanning; te warm is hier het probleem |
Lange mouw en hoge kraag
Korte mouw heeft op de piste weinig nut: de mouw van je skijas komt dan direct op je huid en bij een val of bij het aantrekken van handschoenen kruipt alles omhoog. Een lange mouw met een smalle boord die onder de handschoen doorloopt houdt de overgang dicht. Voor de hals geldt hetzelfde: een opstaande kraag of halve rits sluit het gat tussen jas en helm, en met een rits kun je bij de eerste zweetdruppel ventileren zonder je jas open te hoeven zetten. Wie liever een losse col of buff gebruikt, kan ook prima met een ronde hals uit de voeten.
Voor het materiaal is de afweging bekend: een thermo onderhemd van polyester is goedkoop, droogt razendsnel maar ruikt na drie skidagen merkbaar. Merinowol blijft de hele week fris en voelt bij stilzitten minder klam, maar kost ± €30–60 en vraagt een wolprogramma. Wil je die twee punt voor punt naast elkaar zien, kijk dan bij wol vs thermo.
Wissel na de laatste afdaling
De grootste kou van de dag pak je meestal niet op de piste maar erna. Je hemd is licht vochtig, je stapt van de skilift af, doet je jas open op een terras en staat plotseling stil in de schaduw. Neem daarom een schoon droog hemd mee in de daglocker of laat er één in het appartement klaarliggen, en wissel voordat je gaat zitten. Dat scheelt meer dan een extra dikke jas. Bij kinderen is dit extra merkbaar, omdat ze afwisselend hard bewegen en lang stilstaan bij de skiles; zie thermo voor kinderen.
Voor een week wintersport zijn twee of drie baselayers genoeg: één aan, één in de was, één droog achter de hand. Reken op ± €10–20 per synthetisch hemd. Hang het gedragen hemd 's avonds niet op de radiator maar aan de lijn — te hoge hitte tast elastaan aan en dan verliest het hemd zijn aansluitende pasvorm.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Kan ik een gewoon thermohemd van de bouwmarkt gebruiken om te skiën?
Voor een lang weekend werkt dat prima, zolang het aansluit en geen katoen bevat. Het verschil met een duurder skimodel zit vooral in de naadafwerking, de kraaghoogte en de mate waarin het na een paar dagen nog fris ruikt.
Hoeveel lagen draag ik onder mijn skijas?
Meestal twee: de baselayer op de huid en een fleece of dun donsvest daaroverheen. Bij een goed geïsoleerde jas is dat genoeg. Voeg je een derde laag toe, controleer dan of je armen nog vrij bewegen.
Waarom voelt mijn baselayer klam bij het stilzitten in de lift?
Omdat er meer zweet is geproduceerd dan de stof kwijt kan tijdens een korte afdaling. Ventileer op tijd door je jas of de halsrits open te zetten voordat je warm wordt, in plaats van pas als je al zweet.